Boyabat usulü keşkek, Sinop’un Boyabat ilçesiyle özdeşleşen, keşkeklik buğdayın et veya tavukla uzun süre pişirilmesi ve ardından ezilerek özlü, yoğun bir kıvama getirilmesiyle hazırlanan geleneksel bir yöresel yemektir. Özellikle düğünlerde, bayramlarda, özel günlerde ve köy şenliklerinde büyük kazanlarda hazırlanarak toplu sofralarda ikram edilir. Boyabat Belediyesi de keşkeği ilçenin geleneksel lezzetleri arasında gösteriyor.

Boyabat keşkeğinin en belirgin özelliği, buğdayın iyice yumuşaması ve etle tamamen özleşene kadar karıştırılmasıdır. Geleneksel anlatımlarda bu işlem, keşkeğin “sakız gibi” bir kıvama gelmesine kadar sürdürülür.

Boyabat Usulü Keşkek Malzemeleri

Evde yaklaşık 6-8 kişilik Boyabat usulü keşkek hazırlamak için şu malzemeler kullanılabilir:

• 2 su bardağı keşkeklik buğday

• 2-3 adet kemikli tavuk but veya tavuk parçaları

• 1 adet kuru soğan

• 1-2 yemek kaşığı domates salçası

• Yaklaşık 9-10 su bardağı sıcak su

• Tuz

• 2-3 yemek kaşığı tereyağı

• Kırmızı toz biber veya pul biber

İsteğe bağlı: 1 su bardağına yakın haşlanmış nohut eklenebilir. Ancak nohut, Boyabat Belediyesi tarafından yayımlanan temel keşkek tarifinde yer alan zorunlu bir malzeme değildir. Bu nedenle geleneksel Boyabat keşkek tarifini arayanlar için nohut yerine keşkeklik buğday, et/tavuk ve pişirme yönteminin ön plana çıkarılması daha doğru olurKeşkeklik Buğday Nedir?

Boyabat yöresinde kullanılan keşkeklik buğday, normal buğdaydan farklı olarak dış kabuğundan ayrılıp yarma haline getirilen buğdaydır. Yerel kültür anlatımlarında buğdayın önce yıkandığı, ardından dibeklerde dövülerek kabuğundan ayrıldığı ve temizlenerek keşkek yapımında kullanıldığı belirtiliyor.Bu nedenle Boyabat usulü keşkek yaparken keşkeklik buğday kullanmak, yemeğin geleneksel dokusuna yaklaşmak açısından önemlidir.

Boyabat Keşkeği Nasıl Yapılır?

1. Keşkeklik buğdayı hazırlayın

Keşkeklik buğdayı güzelce yıkayın. Vaktiniz varsa bir gece önceden bol suyla ıslatarak bekletin. Bu işlem buğdayın daha kısa sürede yumuşamasına yardımcı olur.

Geleneksel Boyabat usulünde ise keşkeklik buğdayın hazırlanması başlı başına zahmetli bir işlemdir. Yöresel anlatımlarda buğdayın dibekte dövülerek kabuğundan ayrıldığı ve yarma haline getirildiği aktarılır. 2. Soğan ve salçayı hazırlayın

Derin ve geniş bir tencereye az miktarda yağ alın. Küçük doğranmış kuru soğanı hafifçe kavurun. Ardından salçayı ekleyip birkaç dakika daha çevirin.

Boyabat Belediyesi’nin yöresel tarifinde de yemeklik doğranmış soğan ile et veya tavuk birlikte çömleğe alınarak pişiriliyor. 

3. Buğday ve tavuğu tencereye alın

Suyu süzülmüş keşkeklik buğdayı tencereye ekleyin. Üzerine kemikli tavuk butlarını veya tavuk parçalarını yerleştirin.

Sıcak suyu ve tuzu ilave edin. Boyabat yöresindeki fırın keşkeği anlatımında bir ölçek keşkekliğe yaklaşık 4,5 bardak su veriliyor; bu oran kullanılan buğdayın cinsine ve istenen kıvama göre artırılıp azaltılabiliyor. 

4. Uzun süre pişirin

Keşkekliğin en önemli aşaması uzun süre pişirmektir. Amaç, buğdayın tamamen yumuşaması ve tavuk etinin kemiklerinden kolayca ayrılacak hale gelmesidir.

Geleneksel Boyabat yönteminde keşkek çömlekte mahalle fırınında pişiriliyor. Evde ise kalın tabanlı tencere veya düdüklü tencere kullanılabilir. 

Düdüklü tencerede yaklaşık 45-60 dakika pişirme uygulanabilir; normal tencerede ise buğday tamamen yumuşayana kadar kısık ateşte daha uzun süre pişirilmelidir.

5. Tavuğu ayıklayın ve didikleyin

Pişen tavukları tencereden çıkarın. Biraz soğuduktan sonra kemiklerini ve derisini ayırın. Tavuk etlerini ince ince didikleyin.

Didiklenen tavuk etlerini tekrar buğdayın içine alın.

6. Keşkeği ezerek özleştirin

Boyabat keşkeğinin karakterini veren en önemli işlem budur.

Tahta kaşık, sağlam bir kepçe veya uygun bir ezici yardımıyla buğday ve tavuk etini uzun süre karıştırıp ezin. Buğday taneleri parçalanırken tavuk eti de keşkeğin içine tamamen karışmalıdır.

Geleneksel tariflerde karıştırma işleminin, et ile buğdayın tamamen birbirine geçip yoğun ve sakızımsı bir kıvam almasına kadar devam ettirildiği belirtiliyor. 

Keşkeğin kıvamı çok koyu olursa kontrollü şekilde sıcak su ekleyebilirsiniz. Ancak suyu bir anda fazla koymak yerine azar azar eklemek daha iyi sonuç verir.

Boyabat Keşkeğinin Üzeri Nasıl Hazırlanır?

Keşkek servis tabağına alındıktan sonra kaşığın arkasıyla üzeri düzeltilir. Geleneksel sunumda kaşığın ön tarafıyla yüzeyde küçük çukurlar oluşturulur.

Ayrı bir tavada tereyağı kızdırılır. İçine kırmızı toz biber veya pul biber eklenerek kısa süre çevrilir ve sıcak tereyağı keşkeğin üzerine gezdirilir.

Boyabat Belediyesi’nin tarifinde de keşkeğin tabağa alındıktan sonra yüzeyinin düzeltilmesi, çukurlar oluşturulması ve üzerine kızgın tereyağı dökülerek servis edilmesi anlatılıyor. 

Boyabat Usulü Keşkeğin Püf Noktaları

• Keşkeklik buğday kullanın: Yemeğin geleneksel dokusunu yakalamak için yarma/keşkeklik buğday tercih edin.

• Kemikli tavuk kullanabilirsiniz: Kemikli tavuk but, uzun pişirme sırasında yemeğe daha yoğun bir lezzet verir.

• Suyu kontrollü ekleyin: Keşkeğin fazla kuru veya fazla sulu olmaması gerekir.

• Uzun süre pişirin: Buğdayın tamamen yumuşaması, keşkeğin kıvamı açısından önemlidir.

• Ezme işlemini atlamayın: Boyabat keşkeğini sıradan bir buğday yemeğinden ayıran önemli aşamalardan biri buğday ve etin uzun süre karıştırılıp özleştirilmesidir.

• Tereyağını sıcak dökün: Kızdırılmış tereyağı ve kırmızı biber, keşkeğin geleneksel sunumunun önemli parçalarındandır.

• Kalabalık sofralarda servis edin: Boyabat’ta keşkek yalnızca ev yemeği olarak değil, düğün, şenlik ve çeşitli toplu etkinliklerde büyük kazanlarda hazırlanarak ikram edilen bir yemek olarak da yaşatılıyor. 2026 yılında Boyabat’ın Ilıcaköyü’nde düzenlenen Geleneksel Yağmur Duası ve Keşkek Şenliği de bu geleneğin sürdüğünü gösteriyor.

Boyabat Keşkeği Neden Önemli?

Boyabat’ta keşkek, yalnızca yöresel bir yemek değil, aynı zamanda toplu sofralar ve geleneksel etkinliklerle ilişkilendirilen bir kültürel değerdir. Belediye kaynaklarında düğünlerde büyük kazanlarda keşkek pişirildiği ve bu işi bilen kişilerin yörede “keşkekçi” olarak anıldığı aktarılıyor. 

Yörede keşkek yapımının geçmişte daha zahmetli olduğu da görülüyor. Keşkeklik buğdayın dibeklerde dövülerek hazırlanması, büyük kazanlarda pişirilmesi ve sonrasında uzun süre karıştırılarak özleştirilmesi, yemeğin neden emek isteyen bir gelenek olduğunu ortaya koyuyor.

Boyabat Usulü Keşkek Yanına Ne Gider?

Boyabat usulü keşkek, özellikle sıcak servis edildiğinde oldukça doyurucu bir ana yemek olarak sunulabilir. Yanında mevsim salatası, turşu, ayran veya yöresel ekmek çeşitleri tercih edilebilir.

Ancak keşkeğin kendisi oldukça yoğun ve doyurucu olduğundan yanında çok fazla ağır yemek sunmak yerine daha ferah eşlikçiler tercih etmek iyi bir seçimdir.

Sık Sorulan Sorular

Boyabat usulü keşkek hangi etle yapılır?

Boyabat yöresindeki tariflerde keşkek sığır eti veya tavuk etiyle hazırlanabiliyor. Evde yapılan tavuklu versiyonda kemikli tavuk but kullanmak oldukça uygundur. 

Boyabat keşkeğine nohut konur mu?

Nohut bazı keşkek tariflerinde kullanılabilse de Boyabat Belediyesi’nin yayımladığı temel tarifte nohut bulunmuyor. Bu nedenle Boyabat usulünün temel malzemeleri arasında nohut saymak yerine, nohut kullanımını isteğe bağlı bir farklılık olarak belirtmek daha doğru olur. 

Boyabat keşkeği hangi buğdayla yapılır?

Keşkeklik buğday veya yarma olarak hazırlanan buğday kullanılır. Yerel kaynaklarda buğdayın kabuğundan ayrılması için geçmişte dibekte dövüldüğü anlatılmaktadır. 

Boyabat keşkeği nasıl koyulaşır?

Keşkeklik buğdayın uzun süre pişirilmesi ve ardından tavuk etiyle birlikte ezilip karıştırılması yemeğin koyu, özlü ve macunumsu kıvam kazanmasını sağlar.

Boyabat keşkeği nerede meşhur?

Boyabat keşkeği, Sinop’un Boyabat ilçesi ve çevresindeki köylerde geleneksel olarak hazırlanan yöresel yemeklerden biridir. Düğünler ve köy şenlikleri gibi toplu etkinliklerde büyük kazanlarda hazırlanması geleneğin önemli bir parçasıdır. 

Boyabat Usulü Keşkek Tarifi İçin Kısa Özet

Boyabat usulü keşkek; keşkeklik buğday, kemikli tavuk veya et, soğan, salça ve tuzun uzun süre pişirilmesi; ardından etin kemiklerinden ayrılıp buğdayla birlikte ezilerek özleştirilmesiyle hazırlanır. Son aşamada üzerine kızdırılmış tereyağı ve kırmızı biber dökülür. Geleneksel Boyabat tariflerinde özellikle uzun pişirme, etin didilmesi ve keşkeğin sakızımsı kıvama gelene kadar karıştırılması öne çıkar.