Bugun...

Boyabat Nerededir? Tarihi, Coğrafyası ve Gezilecek Yerleri

Tarih: 11-11-2026 19:08:50 Güncelleme: 11-11-2026 19:08:50

Sinop’un en büyük ilçesi Boyabat hakkında her şey! Köklü tarihi, coğrafi konumu, Boyabat Kalesi ve gezilmesi gereken tarihi yerler bu rehberde.

Tarih: 11-11-2026 19:08

Boyabat Nerededir? Tarihi, Coğrafyası ve Gezilecek Yerleri

Sinop il merkezine 82 kilometre mesafede yer alan Boyabat, tarihi MÖ 600 yıllılarına kadar uzanan köklü geçmişiyle bölgenin en büyük ve en dinamik ilçelerinden biridir. Doğuda Durağan, kuzeyde Ayancık, Gerze ve Erfelek, güneyde ise Saraydüzü ilçeleriyle çevrili olan Boyabat, 1.512 km² yüzölçümüne ve deniz seviyesinden ortalama 328 metre yüksekliğe sahiptir.

Boyabat İsmi Nereden Gelir? (Etimolojisi)

Tarihi kaynaklara göre Boyabat ismi, Türkçe kökenli "boy" (kabile, soy, aşiret veya uzunluk) ve Farsça kökenli "abat" (imar edilmiş, mamur, mamur yer) kelimelerinin birleşiminden meydana gelmiştir. Bu isim, bölgenin tarihi boyunca bir yerleşim ve medeniyet merkezi olduğunun etimolojik bir kanıtıdır.

Köklü Geçmişiyle Boyabat Tarihi

İlçenin ilk kurucularının Kaşkalar olduğu tahmin edilmektedir. Tarih boyunca sırasıyla Hitit, Paflagonya, Lidya, Pers, Makedonya, Pontus, Roma ve Bizans medeniyetlerine ev sahipliği yapmıştır.

Pontus Krallığı Dönemi: MÖ 300 ile MÖ 60 yılları arasında Pontus Krallığı'nın batı sınırını oluşturmuştur.
Boyabat Kalesi: Şehre hâkim büyük bir kayalık tepe üzerine inşa edilen Boyabat Kalesi, farklı devletlerin batı sınırını korumuş ve şehrin stratejik önemini artırarak günümüze kadar taşınmasını sağlamıştır.
Türk Hakimiyeti: Malazgirt Savaşı sonrasında Türklerin eline geçen ilçe, Fatih Sultan Mehmet’in Trabzon Rum İmparatorluğu'nu fethetmesiyle Osmanlı İmparatorluğu sınırlarına dahil edilmiştir.
Cumhuriyet Dönemi: Osmanlı döneminde Kastamonu sancağına bağlı bir kadılık olan Boyabat, 1868 yılında kaza statüsü kazanmış; 1924 yılında ise yeni kurulan Sinop ilinin en büyük ilçesi olmuştur.

Boyabat’ta Bulunan Tarihi Eserler

Osmanlı İmparatorluğu döneminden izler taşıyan ilçe, kültürel turizm açısından oldukça zengindir. İlçede mutlaka görülmesi gereken tarihi yapılar şunlardır:

Akmescit Camii
Tarihi Çay Mahallesi Medresesi (Harabe halinde)
Daylı Türbesi
Aşıklı Tekke Türbesi
Büyük Cami
Bekir Paşa Su Kanalı

Günümüzde hızla gelişmeye ve büyümeye devam eden Boyabat, hem tarihi dokusu hem de coğrafi konumuyla Sinop’un keşfedilmeyi bekleyen en önemli merkezlerinden biridir.

Ekonomi

İlçe ekonomisi, sanayi, tarım, hayvancılık ve orman ürünlerinden oluşmaktadır. Tuğla toprağı açısından zengin olduğu için ilçe ekonomisi genel olarak toprak sanayisine dayanmaktadır. İlçede çok sayıda tuğla ve kiremit üreticisi bulunmaktadır. İlçede öne çıkan diğer bir sektör ormancılıktır.

Tarım ve hayvancılık

İlçede, 30.450 hektar tarım arazisi mevcut olup, bunun %50'si tarla bitkileridir. Başlıca tarım ürünleri olarak tahıllardan buğday, arpa ve çeltik, baklagillerden dane fiğ, endüstriyel bitkilerden şeker pancarı, yumru bitkilerden hayvan pancarı ve yem bitkilerinden yeşil ot fiğ ve silajlık mısır üretimi öne çıkmaktadır.

Coğrafi İşaret

Boyabat'ın Mehreç İşareti tescilli ürünleri:

Boyabat Sırık Kebabı

Boyabat'ın Menşe Adı tescilli ürünleri:

Boyabat Çemberi
Boyabat Gazidere Domatesi

Mimari

Boyabat Kalesi

İlçenin kurulduğu Gökırmak Vadisi'nde karşılıklı sarp iki kayalık tepeden biri üzerinde kurulmuştur. Bu yapıda Geç Roma, Erken Bizans dönemine ait buluntuların da sergilenmektedir.

Saat kulesi

Boyabat Kalesi karşısındaki park içerisinde bulunan kule 1982 ile 1983 yıllarında inşa edilmiş çokgen gövdeli ve minare görünümündedir.

Büyük Cami (Bayezid Cami)

Yıldırım Beyazıt vakfiyesi olan esas cami yıkılmış 1856 tarihinde moloz taştan dikdörtgen planda inşa edilmiştir. Tek minarelidir.^[

Kaya Cami

Adını üzerine inşa edildiği kayadan alan caminin 1782 yılında yapıldığı düşünülmektedir. Moloz taş ve tuğladan yapılmıştır. Minaresi ahşap ve çinkodan yapılmış olup yöresel özellik taşımaktadır.^[13]

Orta Çarşı

Arasta tipi bir Osmanlı Çarşısı görümümünde olan Orta Çarşı 1925 yılında çıkan bir yangın nedeniyle tamamen yanmıştır. Yerine dikdörtgen ve kare planlı, çoğunlukla 2 katlı yapılardan oluşan günümüz Orta Çarşısı inşa edilmiştir. Çarşıda geleneksel meslekler olan bakırcılık, kalaycılık, dericilik, ayakkabıcılık, yorgancılık, semercilik, sepetçilik, tuzculuk ve fırıncılık gibi meslekler yapılmış olup bir kısmı günümüzde de varlığını sürdürmektedir. 2022 yılında başlayan bir restorasyon sürecinden geçmiştir.

Nüfus

Şehir nüfusunun çoğunu zamanında köylerden veya şehir merkezinden göç eden ve emeklilik sonrası geri dönen kesim oluşturur.

Yıl	Toplam	Şehir	Kır
1927	59.776	3.623	56.153
1935	66.897	3.745	63.152
1940	62.004	3.739	58.265
1945	65.262	3.996	61.266
1950	73.577	5.407	68.170
1955	54.235	6.432	47.803
1960	61.408	8.190	53.218
1965	62.710	9.418	53.292
1970	61.270	11.312	49.958
1975	60.441	13.139	47.302
1980	60.575	14.397	46.178
1985	60.470	17.144	43.326
1990	50.648	21.506	29.142
2000	45.193	24.681	20.512
2007	42.433	25.885	16.548
2008	42.978	25.694	17.284
2009	42.996	25.271	17.725
2010	43.289	25.952	17.337
2011	43.416	26.467	16.949
2012	43.139	26.586	16.553
2013	43.838	26.121	17.717
2014	43.861	26.730	17.131
2015	43.826	27.334	16.492
2016	44.035	27.697	16.338
2017	44.025	27.882	16.143
2018	44.608	27.778	16.830
2019	44.435	28.240	16.195
2020	44.443	28.691	15.752
2223	45.833	28.274	17.599
2024	45.494	29.198	16.296